Alert
Głos przeciwko sformułowaniom zawarty w uchwale zabrała Jadwiga Nieckarz, nowotarżanka od lat zajmująca się tematyką historyczną i patriotyczną, inicjatorka organizowanych od nastu lat obchodów ważnych rocznic, przedstawicielka Nowotarskiej Grupy Mieszkańców "Pamięć". Przysłała nam list, w którym napisała, m.in. iż "podjęcie uchwały o "Żołnierzach Wyklętych" ze wskazaniem na wykluczenie jednego człowieka, mjr Józefa Kurasia "ORŁA", "OGNIA", który przez 9 lat walczył o wolność Polski, który stracił Rodzinę, który był dowódcą przeszło 700 osobowego oddziału, któremu pomagało całe Podhale, bo zapewne nie byłby w stanie bez pomocy przetrwać tyle lat w lesie, jest skandalem, jeszcze większym skandalem jest brak podstawowej wiedzy historycznej radnych, którzy tą bulwersującą rezolucję przygotowali."
Przypomnijmy tekst uchwały nowotarskiej Rady Miasta:
Rada Miasta Nowy Targ, w poczuciu obowiązku pielęgnowania pamięci historycznej oraz uhonorowania osób zasłużonych dla niepodległości Polski, oświadcza, co następuje:
§ 1.
Rada Miasta Nowy Targ oddaje hołd Żołnierzom Wyklętym-żołnierzom powojennego podziemia niepodległościowego, którzy po zakończeniu II wojny światowej kontynuowali walkę o wolną, suwerenną i demokratyczną Rzeczpospolitą. Ich postawa, odwaga oraz gotowość do ponoszenia najwyższych ofiar na rzecz Ojczyzny stanowią trwały element narodowej historii i dziedzictwa.
§ 2.
Rada Miasta podkreśla, że pamięć o Żołnierzach Wyklętych powinna być kultywowana w sposób odpowiedzialny, obejmujący zarówno upamiętnienie bohaterstwa, jak i pełne poszanowanie prawdy historycznej. Wśród żołnierzy powojennego podziemia znajdowały się również osoby, których działania nie mogą być oceniane pozytywnie i które dopuściły się czynów godzących w ludność cywilną.
W tym kontekście Rada wskazuje w szczególności na postać Józefa Kurasia ps. Ogień. Choć jego działalność stanowi element historii regionu Podhala i powojennego oporu antykomunistycznego, to równocześnie wiąże się z nią szereg udokumentowanych kontrowersji oraz tragicznych wydarzeń, które wymagają rzetelnej, zniuansowanej i zgodnej z ustaleniami historyków oceny.
§ 3.
Rada Miasta Nowy Targ wyraża przekonanie, że właściwe upamiętnienie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych wymaga zarówno czci wobec bohaterów, jak i gotowości do krytycznej refleksji nad niejednoznacznymi aspektami historii. Tylko takie podejście zapewnia pełne zrozumienie przeszłości oraz buduje fundament odpowiedzialnej wspólnoty pamięci.
§ 4.
Rezolucja wchodzi w życie z dniem podjęcia.
UZASADNIENIE
1 marca będziemy obchodzić święto Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Data ta jest symboliczna, nawiązuje do 1 marca 1951 r., gdy w więzieniu na warszawskim Mokotowie po brutalnym śledztwie i pokazowym procesie zostali zamordowani przez komunistów przywódcy IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość-prezes ppłk Łukasz Ciepliński i jego współpracownicy: Adam Lazarowicz, Józef Batory, Karol Chmiel, Józef Rzepka, Mieczysław Kawalec i Franciszek Błażej. Dziś możemy śmiało rzec - współczesnych męczenników świętej sprawy, Ojczyzny. To utracona elita narodowa.
Zamiarem Rady Miasta Nowego Targu jest oczywiście uczczenie wszystkich walczących w podziemiu lub wspomagających je w różny sposób. Jedni walczyli z bronią w ręku, inni słowem, a jeszcze inni nieśli pomoc lub ukrywali walczących. I wszystkich tych, którzy nie godzili się na łamanie praw państwa demokratycznego i ponieśli za to karę.
Potrzebujemy rzetelnej wiedzy o przeszłości i tylko wtedy możemy budować świadomość i odpowiedzialną wspólnotę. Niech to będzie dzień, który umocni naszą lokalną wspólnotę i przypomni jak wiele zawdzięczamy bohaterom tamtych lat."
Do biura Rady Miasta wpłynęło stanowisko Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Małopolska, Koło Nowy Targ. Oto jego treść:
OŚWIADCZENIE / STANOWISKO
w sprawie uchwały Rady Miasta Nowy Targ dotyczącej Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
W imieniu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej - Okręg Małopolska, Koło Nowy Targ, wyrażamy głębokie zaniepokojenie treścią projektu uchwały Rady Miasta Nowy Targ z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
Jako środowisko bezpośrednio związane z tradycją Polskiego Państwa Podziemnego i walką o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, stanowczo podkreślamy, że Żołnierze Niezłomni - w tym Józef Kuraś ps. Ogień - stanowią integralną część historii walki o wolność Polski oraz dziedzictwa niepodległościowego Podhala.
W naszej ocenie wprowadzenie w życie tegoż projektu uchwały wprowadza niebezpieczny precedens relatywizowania postaw żołnierzy podziemia niepodległościowego, co może prowadzić do podważania spójnej polityki pamięci historycznej państwa polskiego oraz dorobku instytucji publicznych Rzeczypospolitej.
Pragniemy przypomnieć, że działalność i pamięć o Józefie Kurasiu ps. Ogień była wielokrotnie uznawana przez najwyższe organy państwa polskiego oraz instytucje publiczne, m. in.:
- Osobiste zaangażowanie Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w przywracanie pamięci o prawdziwych bohaterach podziemia antykomunistycznego. W dniu 13 sierpnia 2006 r. Prezydent RP osobiście odsłonił w Zakopanem pomnik upamiętniający Józefa Kurasia Ognia oraz jego poległych podkomendnych, oddając hołd żołnierzom, którzy nie złożyli broni po 1945 r. Lech Kaczyński podkreślał wówczas, że zrozumienie historii Ognia jest kluczem do zrozumienia prawdziwej historii powojennej Polski - historii oporu przeciwko nowemu okupantowi, a nie fasadowego "wyzwolenia". Ta polityka prezydenta Kaczyńskiego była świadomym aktem zerwania z komunistyczną propagandą i przywracania prawdy o Żołnierzach Wyklętych;
- Państwowe uroczystości w Waksmundzie - miejscu narodzin i ostatniej walki "Ognia" z bezpośrednim udziałem Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza. W latach 2016 - 2018 (m.in. 69. i 70. rocznica śmierci Józefa Kurasia) minister Macierewicz brał udział w obchodach, odczytywał listy z potwierdzeniem stopnia majora WP nadanego pośmiertnie "Ogniowi" (decyzja MON z 2017 r.), oddawał hołd i podkreślał, że Józef Kuraś nigdy nie złożył broni przed sowieckim zniewoleniem. Te uroczystości miały charakter oficjalny, z udziałem wojska, delegacji rządowych i lokalnych struktur kombatanckich - co potwierdza państwowe uznanie walki "Ognia" za część polskiego oręża niepodległościowego;
- Emisja okolicznościowej srebrnej monety kolekcjonerskiej przez Narodowy Bank Polski w serii "Wyklęci przez komunistów - żołnierze niezłomni". W 2023 r. NBP wyemitował monetę 10 zł poświęconą wyłącznie Józefowi Kurasiowi "Ogniowi" (nakład do 10 000 szt., próba Ag 925, data emisji luty/marzec 2023). Moneta ta oficjalnie upamiętnia go jako żołnierza Armii Krajowej i dowódcę podziemia antykomunistycznego, co stanowi najwyższy symboliczny akt uznania przez państwo polskie jego roli w walce o wolność;
- Oficjalne stanowiska Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Warszawie, które wielokrotnie potwierdzały, że żołnierze powojennego podziemia zbrojnego, w tym oddziały takie jak zgrupowanie "Ognia" - należą do nurtu kontynuacji walki o niepodległość Polski. Mimo różnych ocen szczegółowych działań (wynikających często z komunistycznej propagandy i lokalnych konfliktów), ŚZŻAK nie wyklucza "Ognia"z kręgu AK-owskiej tradycji oporu - co jest istotne zwłaszcza w kontekście Podhala, gdzie linia AK płynnie przechodziła w antykomunistyczne oddziały partyzanckie;
- Utrwalona i żywa pamięć regionalna na Podhalu, gdzie działalność oddziałów mjra "Ognia" wpisuje się w nieprzerwaną ciągłość walki zbrojnej: od konspiracji AK i Konfederacji Tatrzańskiej (1939 - 1945), przez okres przejściowy (ludowcy/BCh/AL), po otwartą wojnę partyzancką z UB, NKWD i komunistyczną władzą (1945 - 1947). Dla górali "Ogień" pozostaje symbolem niezłomności wobec obcego zniewolenia - zarówno hitlerowskiego, jak i sowieckiego - co znajduje odzwierciedlenie w lokalnych pomnikach, tablicach, corocznych mszach, obchodach i przekazie pokoleniowym.
Wszystkie powyższe fakty - od osobistego odsłonięcia pomnika w Zakopanem przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w 2006 r., przez państwowe uroczystości w Waksmundzie z udziałem Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza (w tym odczytanie decyzji MON z 2017 r. o potwierdzeniu stopnia majora WP dla mjra Józefa Kurasia "Ognia"), po emisję srebrnej monety kolekcjonerskiej NBP w 2023 r. z serii "Wyklęci przez komunistów - żołnierze niezłomni" - dowodzą jednoznacznie, że państwo polskie w różnych swoich odsłonach wielokrotnie uznało mjra Józefa Kurasia "Ognia" za bohatera narodowego i kontynuatora tradycji Armii Krajowej. Uznanie walki jego oddziału za integralną część polskiego oporu niepodległościowego nie jest więc kwestią sporu historycznego ani subiektywnej interpretacji, lecz faktem utrwalonym w aktach najwyższych władz i instytucjach III RP.
Podkreślamy jednocześnie, że jako organizacja społeczna i środowisko kombatanckie nie posiadamy bezpośredniego wpływu na decyzje podejmowane przez samorząd w trybie demokratycznym. Uważamy jednak, iż naszym świętym obowiązkiem jest reagowanie w sytuacji, gdy pamięć o żołnierzach niepodległościowych - w tym o "Ogniu" i jego ludziach - podlega jednostronnej, selektywnej interpretacji lub celowemu osłabieniu, co karykaturalnie zniekształca historię i prowadzi do podziałów w pamięci narodowej. Historia Podhala nie jest abstrakcyjną narracją akademicką - jest krwią rodzin, mogiłami na cmentarzach, represjami UB i NKWD oraz nieugiętą walką o prawo do polskiej państwowości wolnej od sowieckiego i syjonistyczno-komunistycznego jarzma. Próby wybiórczego honorowania Żołnierzy Wyklętych, pomijania lub marginalizowania postaci takich jak mjr "Ogień", oznaczają odejście od dotychczasowego kierunku polityki historycznej państwa polskiego - kierunku, który sam tenże państwo wytyczało przez dekady.
W związku z powyższym wzywamy Radę Miasta Nowy Targ do ponownego, rzetelnego rozważenia uchwały, z uwzględnieniem głosu środowisk kombatanckich, historyków niezależnych od głównego nurtu oraz mieszkańców regionu Podhala, dla których pamięć o żołnierzach podziemia niepodległościowego, w tym o Józefie Kurasiu ps. Ogień, pozostaje nieusuwalnym elementem tożsamości lokalnej i narodowej. Domagamy się respektowania tej prawdy w każdej debacie, decyzji i akcie urzędowym dotyczącym pamięci o Żołnierzach Wyklętych oraz ciągłości struktur niepodległościowych - od Armii Krajowej po dzisiejszą walkę o suwerenną Polskę.
Z najwyższym szacunkiem
Prezes Zarządu Koła Nowy Targ ŚZŻAK Wojciech WARAS"
opr. s/
+48 796 024 024
