Przed nami nowotarskie obchody 82. rocznicy Powstania Warszawskiego

• Spotkanie z Barbarą Grocholską - Kurkowiak ps. "Kuczarawa"
• 63 dni chwały. Nowy Targ oddaje hołd powstańcom (trzy galerie)

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Była to największa akcja Armii Krajowej. Wzięło w niej udział 50 tys. żołnierzy. Walczyli, by - według AK - odbić stolicę z rąk Niemców przed najazdem sowietów. Niestety, powstanie zakończyło się niepowodzeniem. Żołnierze przez 63 dni dzielnie stawiali opór okupantowi. Skapitulowali 2 października.

Niemcy w odwecie za zryw niepodległościowy, wymordowali dziesiątki tysięcy cywilów, mieszkańców Warszawy. Rozpoczęli też niszczenie miasta. Wysadzono m.in. Muranów, Zamek Królewski i Pałac Saski.

Najbardziej spektakularnym wydarzeniem trwającego 63 dni powstania było zdobycie budynku PAST-y. Zdobycie PAST-y, czyli niemieckiego centrum łączności, było jednym z największych sukcesów powstańców. Wysoki gmach, zbudowany jeszcze w czasach carskich, był wypełniony najnowszym sprzętem - zakupionym jeszcze przez władze RP. Poza tym był to również strategiczny punkt obserwacyjny.

Decyzja o rozpoczęciu ataku na PAST-ę została wydana przez dowódcę batalionu "Kiliński" rot. Henryka Roycewicza-Leliwę, dowódcę kompanii "Koszta", saperów AK okręgu warszawskiego oraz kobiece patrole minerskie dr Zofii Franio.

Zdobycie PAST-y / zdj. Muzeum Powstania Warszawskiego
Dowództwo podjęło decyzję, że budynek trzeba podpalić by "wykurzyć Niemców", a następnie zgasić nim spłonie drogocenny sprzęt.

20 sierpnia po ciężkich i zaciekłych walkach, powstańcy zdobyli budynek PAST-y - jedną z najważniejszych i najbardziej strategicznych pozycji niemieckich w stolicy. Na szczycie zawisła biało-czerwona flaga. Do niewoli wzięto aż 120 Niemców, którzy bronili PAST-y, 40 niemieckich żołnierzy zostało zabitych. Z polskiej strony poległo zaledwie kilku walczących powstańców. Powstańcom udało się również przejąć zapas broni, co po udanym odbiciu Past-y jeszcze bardziej podniosło polskich żołnierzy na duchu. Budynek, stanowiący ważny strategiczny punkt w mieście, pozostał w polskich rękach aż do końca powstania.

Ten spektakularny sukces stał się symbolem odwagi, determinacji i niezłomnej walki o wolność Warszawy.

1 sierpnia 2026 roku w 82 rocznice wybuchu Powstania Warszawskiego, aby uczcić Bohaterów z 1944 roku, zapraszamy mieszkańców oraz gości Miasta i Podhala na uroczystości związane z tym tak ważnym symbolem heroicznej walki o niepodległość nie tylko Warszawy ale i całej naszej Ojczyzny, pamiętamy, aby zachować i przekazać testament tamtego pokolenia - testament wolności i solidarności.

PROGRAM:
godz. 15.30 - rekonstrukcja pt. "Zdobycie budynku PAST-y" w wykonaniu rekonstruktorów, zuchów i harcerzy z Hufca Podhalańskiego ZHP
godz. 17.00 - GODZINA W - pod Tablicą Pamięci przy kościele św. Katarzyny, Apel pamięci, złożenie kwiatów i zapalenie zniczy,
godz. 18.00 - msza święta w kościele św. Katarzyny w intencji poległych i żyjących powstańców, pomordowanych mieszkańców Warszawy oraz wszystkich, którzy wspierali walczącą stolicę,
godz. 19.00 - koncert na Rynku - "Nowotarżanie śpiewają (Nie)Zakazane Piosenki" w wykonaniu nowotarskich chórów Echo Gorczańskie i Gorce, zuchów i harcerzy z Hufca Podhalańskiego ZHP oraz zespołu Jedla.

organizatorzy