Alert
Dramat na peronie
Jest okupacja. Pociągiem do Rabki jedzie w turystycznym stroju tatrzańskiego przewodnika kurier, urodzony w Rabie Wyżnej ppor. Stanisław Jakubiec. Są też dwie łączniczki z ulotkami oraz Constantin Regamey ps. Drogowski. To językoznawca, kompozytor i dyplomata ze szwajcarskim paszportem działający na kurierskim szlaku "Szkoła". W pewnym momencie do wagonu wchodzi niemiecki patrol. Dwóch żołnierzy sprawdza dokumenty podróżnych. Dyplomata jest "czysty", łączniczki mają podrobione kenkarty. Żołnierze zwracają uwagę na siedzącego w kącie Jakubca. Sprawdzają dokumenty, ale nie mają się do czego przyczepić.
Wracają do niego dopiero, gdy wysiadł na peronie w Rabce. Tu podczas przeszukania plecaka wypada ulotka. Kurier wyrywa się, ucieka w tłum podróżnych, padają strzały...
Tak można krótko opisać scenariusz inscenizacji historycznej odgrywanej w ramach Fieldorfiady, historycznej imprezy oddającej klimat tamtych czasów.
Krótka historia wielkich bohaterów
To właśnie obok rabczańskiego dworca, po drugiej stronie torów, w budynku restauracji z hotelem, znajdował się punkt kontaktowy kurierów szlaku "Szkoła". Współpracował on z punktami znajdującymi się u rodziny Kowalczów w Chabówce, w klasztorze sióstr Urszulanek w Rokicinach Podhalańskich oraz w dworze w Rabie Wyżnej. Tam pod potężnym kowadłem znajdowała się skrytka na przekazywane dokumenty kolportowane szlakiem "Szkoła".
Nazwa Fieldorfiady pochodzi od legendarnego emisariusza Rządu RP na Uchodźstwie - generała Augusta Fieldorfa ps. "Nil". To właśnie jego w 1940 roku przeprowadzili przez granicę z Republiką Słowacką Jan Rapacz wraz ze swoim synem Józefem. "Nil", bohater Armii Krajowej, został po wojnie skazany przez komunistyczne władze na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano w 1953 roku.
Przemytnicy ludzi
Szlak kurierski pozwolił uratować rzesze ludzi, którzy zagrożeni aresztowaniem, niewolą i śmiercią musieli uciekać z kraju na Zachód. Żołnierze, policjanci, pracownicy sądów i administracji, intelektualiści, rodziny żydowskie - uchodzili za granicę m.in. szlakiem kurierskim "Szkoła". Prowadził on z Warszawy przez Kraków, Rabkę, Chabówkę, Rabę Wyżną, Nowy Targ, Jabłonkę, Orawkę, Trstenę do Budapesztu. Ponadto szlak pełnił bardzo ważną rolę kanału przerzutowego dla polskiego wojska we Francji - później w Anglii - i polskiego Rządu na Uchodźstwie. Jednym z głównych jego twórców w Budapeszcie był Wacław Felczak, późniejszy profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Szlak był obsługiwany przez wielu polskich i słowackich bohaterów, a szczególnie mieszkańców Nowego Targu, Raby Wyżnej i okolic oraz wiosek orawskich, wcielonych do państwa słowackiego. Wielu z nich swoją bohaterską działalność przypłaciło torturami w Palace w Zakopanem, w więzieniu Montelupich w Krakowie i - ostatecznie - śmiercią w Auschwitz.
Rajd pamięci
Oprócz dzisiejszego pokazu w Rabce-Zdroju w ramach Fieldorfiady zaplanowano Rajd przez "Zieloną Granicę" Szlakiem Kurierskim "Szkoła" 1939-1944, który odbędzie się 30 sierpnia.
Szczegóły rajdu na stronie: Rajd Szlakiem Kurierów "Szkoła"
Józef Figura
+48 796 024 024
