Alert
Czym jest prostata i dlaczego daje o sobie znać?
Prostata (gruczoł krokowy lub stercz) jest częścią męskiego układu rozrodczego. Znajduje się tuż poniżej pęcherza mocznego i otacza początkowy odcinek cewki moczowej. Odpowiada za produkcję płynu, w którym plemniki poruszają się podczas ejakulacji.
U młodego mężczyzny rozmiarem przypomina orzech włoski, jednak z wiekiem ma tendencję do powiększania się. Jej anatomia wyjaśnia większość dolegliwości - powiększający się gruczoł zaczyna uciskać cewkę moczową, utrudniając swobodne opróżnianie pęcherza.
Powiększona prostata to NIE rak!
Łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH) jest naturalnym procesem związanym ze starzeniem się organizmu i nie stanowi stanu nowotworowego.
Objawy obejmują:
- Osłabienie lub przerywanie strumienia moczu,
- Konieczność parcia na pęcherz podczas oddawania moczu,
- Uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
- Częstomocz (zarówno w dzień, jak i w nocy),
- Nagłe, trudne do powstrzymania parcie na mocz.
Warto pamiętać: Nasilenie objawów nie zawsze zależy od wielkości gruczołu. Stosunkowo duża prostata może dawać skromne objawy, podczas gdy niewielki rozrost potrafi istotnie zablokować odpływ moczu.
Rak prostaty długo przebiega całkowicie bezobjawowo
Rak gruczołu krokowego jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn. W początkowym stadium nie powoduje żadnych dolegliwości bólowych ani problemów z oddawaniem moczu.
Dlatego przekonanie: "Skoro nic mnie nie boli i oddaję mocz prawidłowo, to jestem zdrowy" jest pułapką. Regularne badania profilaktyczne pozwalają wykryć zmiany na etapie, w którym są one całkowicie wyleczalne.
Jak prawidłowo interpretować wynik PSA?
PSA (swoisty antygen sterczowy) to białko badane z próbki krwi. Jest pomocnym wskaźnikiem diagnostycznym, ale wymaga właściwej interpretacji:
- Podwyższone PSA nie oznacza automatycznie raka! Wzrost stężenia występuje również przy łagodnym rozroście (BPH), zapaleniu prostaty, po urazie fizycznym czy po badaniu urologicznym.
- Prawidłowy wynik PSA nie daje 100% gwarancji braku nowotworu. Niektóre postacie raka nie powodują gwałtownego wzrostu tego parametru.
Wynik badania PSA jest jedynie elementem szerszej oceny ryzyka, a nie ostateczną diagnozą.
Nowoczesna diagnostyka urologiczna
W przypadku niepokojących wyników lub objawów lekarz urolog wdraża dalszą diagnostykę:
1. Badanie per rectum (przez odbytnicę): Trwa kilka sekund i pozwala lekarzowi ocenić wielkość, twardość oraz strukturę gruczołu. Mimo że bywa krępujące, dostarcza bezcennych informacji.
2. Wieloparametryczny Rezonans Magnetyczny (mpMRI): Pozwala precyzyjnie uwidocznić strukturę prostaty. Wynik podawany jest w skali PI-RADS (1-5):Kategoria PI-RADS 4 lub 5 oznacza wysoką podejrzliwość występowania zmiany nowotworowej, ale nadal nie jest ostatecznym rozpoznaniem raka.
3. Biopsja celowana prostaty: Dopiero pobranie fragmentu tkanki i badanie histopatologiczne daje jednoznaczną odpowiedź dotyczącą charakteru zmiany.
Rozpoznanie raka to nie zawsze natychmiastowa operacja
Nie każdy nowotwór prostaty wymaga agresywnego leczenia operacyjnego. Wiele postaci tego raka charakteryzuje się bardzo wolnym wzrostem. W wybranych przypadkach niskiego ryzyka stosuje się aktywną obserwację, polegającą na regularnym monitorowaniu stanu zdrowia pacjenta i wdrażaniu leczenia dopiero w momencie ewentualnej progresji.
U pozostałych pacjentów stosuje się m.in. chirurgiczne usunięcie gruczołu (prostatektomię), radioterapię lub hormonoterapię - dobierając metodę indywidualnie.
Kiedy należy zgłosić się po PILNĄ pomoc medyczną?
Natychmiastowej interwencji lekarskiej wymagają:
- Ostre zatrzymanie moczu: Brak możliwości oddania moczu przy bardzo silnym, narastającym bólu w podbrzuszu.
- Objawy ostrego zapalenia: Problemy z oddawaniem moczu połączone z wysoką gorączką, dreszczami i bólami krocza.
- Krwiomocz: Pojawienie się krwi w moczu zawsze wymaga pilnej diagnostyki urologicznej.
Jak dbać o zdrowie prostaty w Szpitalu w Zakopanem?
Mężczyźni powyżej 50. roku życia (lub powyżej 45. roku życia, jeśli w rodzinie występował rak prostaty) powinni raz w roku skonsultować się z lekarzem rodzinnym i wykonać badanie PSA.
W przypadku wystąpienia niepokojących dolegliwości układu moczowego zapraszamy do skorzystania z konsultacji i diagnostyki w Poradni Urologicznej oraz Oddziale Chirurgicznym Szpitala Powiatowego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.
+48 796 024 024
