Ratownictwo górskie fundamentem lokalnej odporności. "Takie systemy powinno się tworzyć w czasie pokoju" (zdjęcia)

• Współpraca podpisana - studenci ANS będą uczyć się ratownictwa w górach od GOPR

Nad sprawą odporności społecznej i roli GOPR w lokalnym systemie bezpieczeństwa pochylili się eksperci różnych szczebli, a byli to: Anna Rerak, zastępca dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie, Piotr Ćwik, radny Sejmiku Województwa Małopolskiego, Łukasz Felcenloben, prezes Zarządu Głównego GOPR oraz Tadeusz Królczyk, wójt gminy Ochotnica Dolna.

Jak podkreślano podczas panelu, znaczenie sprawnego systemu ratowniczego wykracza poza potrzeby samych mieszkańców regionu. Małopolska przyjmuje ok. 29 mln odwiedzających rocznie, dlatego zapewnienie bezpieczeństwa zarówno mieszkańcom, jak i turystom wymaga współpracy służb, samorządów oraz odpowiednio przygotowanego społeczeństwa.

Współdziałanie w kryzysie

Prezes GOPR, Łukasz Felcenloben zwrócił uwagę na potrzebę poprawy łączności pomiędzy służbami. Wskazał na rozwijany w Polsce system TETRA, którego założeniem jest umożliwienie współdziałania różnych podmiotów ratowniczych. Potrzebę takiego rozwiązania pokazały m.in. doświadczenia z powodzi na Dolnym Śląsku z 2024 roku. Za istotne uznał również wypracowanie konkretnych planów reagowania.

- Należy sobie jasno powiedzieć, że jakakolwiek odporność i świadomość zagrożeń zaczyna się w samorządzie. My jako organizacja w całej południowej Polsce mamy zasoby, mamy wiedzę, mamy też doświadczenie i umiejętności, które pozwalają nam mówić i rozmawiać na temat zagrożeń, na temat ryzyka, które występuje w górach i na terenach południowej Polski - mówił prezes GOPR.

Finansowanie GOPR

Do kwestii odporności społecznej odniosła się również Anna Rerak. Jak zaznaczyła, jej podstawą jest współdziałanie służb, samorządów i mieszkańców. Kluczowe znaczenie ma przy tym edukacja ? ludzie powinni wiedzieć, jak zachować się w sytuacji zagrożenia i jak reagować do czasu przybycia służb.

- Odporność społeczna to współdziałanie zarówno jednostek terenowych ochrony ludności, jak również społeczeństwa. Nie będzie odporności, jeżeli społeczeństwo nie będzie wyedukowane. Bo pierwsze co, to ludzie muszą wiedzieć, co zrobić, jak zareagować w danych sytuacjach - zaznaczyła Anna Rerak.

Przygotowanie mieszkańców gmin

O potrzebie budowania systemu bezpieczeństwa jeszcze w czasie pokoju mówił Tadeusz Królczyk. Wójt gminy Ochotnica Dolna wskazał, że gmina od prawie dwóch lat realizuje pilotaż dotyczący obrony cywilnej.

- Takie systemy powinny się tworzyć w czasie pokoju. Później, jak jest już czas niepokoju albo wojny, to tworzenie systemu ad hoc kosztuje po prostu ofiary - mówił Królczyk.

Wójt zwrócił również uwagę na znaczenie powszechnej edukacji i wolontariatu. Jego zdaniem ważne jest podnoszenie poziomu wiedzy społeczeństwa, m.in. w zakresie pierwszej pomocy. W gminie Ochotnica Dolna celem ma być stworzenie systemu, w którym osoba mogąca udzielić pomocy poszkodowanemu dotrze do niego w ciągu trzech minut.

Wsparcie Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego

O współpracy na poziomie całego regionu mówił z kolei Piotr Ćwik. Jak zaznaczył, Samorząd Województwa Małopolskiego od lat wspiera działania związane z budowaniem odporności, m.in. poprzez pomoc Ochotniczym Strażom Pożarnym i Górskiemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu. Wskazał również na potrzebę dalszego, cyklicznego wsparcia ratownictwa górskiego z budżetu województwa.

- Ta odporność jest potrzebna do tego, aby skutecznie działać w momencie sytuacji kryzysowych, czy to, jeśli chodzi o reagowanie GOPR na sytuację w górach, ale także, jeśli chodzi o stan klęski żywiołowej, czy w wielu innych obszarach. W przypadku tego najgorszego zagrożenia także, które ciągle pobrzmiewa z uwagi na toczący się konflikt na Ukrainie ? przypomniał radny Sejmiku Województwa Małopolskiego.

ip/