Trzecia wersja napisu na "ścianie pamięci"
NOWY TARG. Na murze przy placu Kombatantów wymieniany jest napis. Kolejny raz.
Kilkadziesiąt lat temu zaułek utworzony przy przebudowie ówczesnego Domu Harcerza, potem Domu Kultury Dzieci i Młodzieży, czy Powiatowego Centrum Kultury - a wcześniej więzienia, gdzie torturowano ludzi - postanowiono właśnie tej historii niejako oddać.
Dla starszych osób to miejsce kojarzone jest z uwięzieniem Lenina. W jednym ze swoich filmów Ekipa "Otwórz oczy, patrz" przypomina: "przez lata wiedza o tym miejscu zdominowana była wokół osoby Wodza Rewolucji, dla zwykłych obywateli była więc całkowicie obca i niepopularna. Sztucznie nadmuchany w PRL kult Lenina przysłonił historię bohaterów, którzy cierpieli i ginęli tutaj za wolność i Polskę. Po upadku komunizmu z dawnego więzienia zniknęła bez żadnego rozgłosu pamiątkowa tablica oraz wyposażenie celi, w której przebywał Lenin. O tym, że coś działo się tutaj w czasie wojny przypomina jedynie inskrypcja na dawnym murze spacerniaka, upamiętniająca ofiary terroru hitlerowskiego i stalinowskiego"...
Od lat 80- i 90-tych w tym miejscu regularnie już przypominano historię. Tu odbywają się uroczystości związane z rocznicą wybuchu wojny. Dopominający się od dwóch dekad o "porządkowanie przestrzeni publicznej w zgodzie z prawdą historyczną" Tadeusz Morawa kilkakrotnie domagał się zmiany umieszczonego na murze napis, który brzmiał: "Ofiarom terroru hitlerowskiego". W 2013 roku gdy był radnym przekonywał, że słowo "hitlerowskiego" trzeba zmienić na "niemieckiego" i uzupełnić słowem "sowieckiego". Jego argumenty nie znalazły wtedy posłuchu.
W 2014 roku napis na ścianie jednak zmieniono. "Ofiarom terroru hitlerowskiego" uzupełniono słowami "i stalinowskiego". Inicjatorem uzupełnienia inskrypcji był ówczesny radny powiatowy Michał Borzęcki.
Teraz napis będzie znów zmieniony i na murze pojawi się inskrypcja o brzmieniu: "Pamięci ofiar terroru niemieckiego, sowieckiego i komunistycznego", czyli prawie taka, o której mówił 12 lat temu Tadeusz Morawa.
Za wykonanie i montaż nowego napisu zapłaci Instytut Pamięci Narodowej. Dodatkowo zmieniony będzie napis na kamiennej tablicy: "Miejsce uświęcone krwią zamordowanych Podhalan w latach okupacji niemieckiej 1939-1945".
Przypomnijmy, w ub. roku Powiat Nowotarski w ramach współpracy z Podhalańskim Kołem Historyczno - Eksploracyjnym LOK postanowił, że w murach dawnego więzienia powstanie ekspozycja muzealna. Konkretnie w piwnicach.
s/