Poznaj Amerykę z Michałem Adamowskim (13) - Monument Valley (zdjęcia)
Wieloletni fotoreporter Podhale24.pl, autor książki "Reporter", kontynuuje swój cykl "Samochodem po Ameryce", który prezentowaliśmy na łamach naszego portalu do 2020 roku, ale tym razem w nowej odsłonie - są to najpiękniejsze, najbardziej ciekawe i niezwykłe miejsca w USA. Dziś Monument Valley.
Są miejsca, które znamy, zanim jeszcze je zobaczymy. Monument Valley należy do nich bez wątpienia. Charakterystyczne czerwone formacje skalne, samotne bloki skalne, wyrastające z pustynnej równiny, szeroki horyzont i światło, które zmienia krajobraz z każdą godziną dnia - wszystko to znamy z filmów, reklam i niezliczonych fotografii.
A jednak pierwsze spotkanie z Monument Valley potrafi zaskoczyć. Nie dlatego, że rzeczywistość jest inna niż na zdjęciach. Wręcz przeciwnie. Jest większa, bardziej przestrzenna i znacznie bardziej imponująca.
Monument Valley nie jest jednak parkiem narodowym Stanów Zjednoczonych. To Monument Valley Navajo Tribal Park, obszar zarządzany przez Navajo Nation Parks & Recreation. Dla Indian jest to miejsce o ogromnym znaczeniu kulturowym i duchowym, a dla podróżnych - jeden z najbardziej niezwykłych krajobrazów amerykańskiego Południowego Zachodu. I muszę przyznać, że do tej pory trzy razy udało mi się być w tym miejscu i zawsze robiło na mnie ogromne wrażenie. Zwłaszcza kiedy zostawaliśmy tam na noc.
Monument Valley - gdzie właściwie jesteśmy?
Monument Valley leży na terenie Navajo Nation, na granicy stanów Arizona i Utah. Park zajmuje ponad 370 km?. Oficjalna wysokość obszaru wynosi 1696 metrów nad poziomem morza. To właśnie tutaj znajdują się jedne z najbardziej rozpoznawalnych formacji skalnych Ameryki Północnej. Najbardziej znane są The Mittens (rękawiczki), czyli East Mitten Butte i West Mitten Butte, a także Merrick Butte. To właśnie widok na te formacje z okolic Visitor Center stał się jednym z symboli amerykańskiego Zachodu.
Monument Valley nie jest klasycznym parkiem, w którym można swobodnie zjechać z głównej drogi, zaparkować samochód gdziekolwiek i eksplorować teren na własną rękę. To ziemia Navajo, a zasady odwiedzania są związane zarówno z ochroną przyrody, jak i poszanowaniem kultury oraz własności plemiennej. I właśnie dlatego wizyta tutaj wymaga nieco innego podejścia niż w przypadku większości parków narodowych USA.
Jak powstała Monument Valley?
Historia tego miejsca zaczęła się setki milionów lat temu. Zgodnie z informacjami Navajo Nation Parks & Recreation obszar ten był niegdyś rozległą niecką, w której przez miliony lat gromadziły się warstwy materiału skalnego erodowanego z dawnych Gór Skalistych. Osady stopniowo ulegały cementowaniu, a następnie cały obszar był powoli wypiętrzany. W efekcie powstał rozległy płaskowyż. Później rozpoczęła się praca dwóch największych artystów geologii - wiatru i wody. Przez ostatnie około 50 milionów lat erozja stopniowo niszczyła powierzchnię płaskowyżu. Miękkie warstwy skał były usuwane szybciej, natomiast bardziej odporne fragmenty pozostawały na miejscu. W ten sposób powstały charakterystyczne samotne "buttes" i "mesas" (w dosłownym tłumaczeniu wzgórza i płaskowyże), które dziś dominują nad pustynnym krajobrazem. Nie są to więc góry w klasycznym znaczeniu tego słowa. To pozostałości znacznie większych struktur geologicznych, które przez miliony lat były stopniowo niszczone przez naturę. Najwyższe formacje w Monument Valley wznoszą się nawet na około 120-300 metrów ponad otaczającą je równinę.
Tse?Bii?Ndzisgaii - Monument Valley w języku Navajo
To ważne, aby pamiętać, że nie odwiedzamy tutaj wyłącznie "atrakcji turystycznej". Monument Valley jest częścią Navajo Nation i ma znaczenie wykraczające daleko poza jego walory krajobrazowe.
Wiele miejsc na terenie Navajo Nation ma charakter święty. Z tego powodu obowiązują tu konkretne zasady, których należy przestrzegać. Zabronione jest między innymi wspinanie się na formacje skalne, a także używanie dronów. Navajo Nation Parks & Recreation podkreśla również konieczność pozostawania na wyznaczonych trasach i zabierania ze sobą wszystkich śmieci. To jedna z tych sytuacji, w których warto pamiętać, że jesteśmy gośćmi na czyjejś ziemi.
Najlepszy sposób na zwiedzanie Monument Valley
Najpopularniejszym sposobem zwiedzania parku jest około 27-kilometrowa trasa prowadząca pomiędzy najbardziej znanymi formacjami skalnymi. To właśnie ona pozwala zobaczyć najbardziej charakterystyczne punkty Monument Valley. Trzeba jednak pamiętać o jednej bardzo ważnej rzeczy: nie jest to asfaltowa droga widokowa. Trasa ma naturalną, nieutwardzoną nawierzchnię. Oficjalna strona parku ostrzega przed bardzo nierównym terenem oraz głębokim piaskiem. W czasie monsunu warunki mogą być szczególnie trudne. Z tego powodu zalecany jest odpowiedni samochód, najlepiej SUV lub pickup, ale można też przejechać samochód normalnym sedanem, pod warunkiem, że w ostatnich tygodniach było sucho. Na trasie znajdują się liczne punkty widokowe. Warto jednak zaplanować przejazd z odpowiednim zapasem czasu. Nie jest to droga, którą warto pokonywać w pośpiechu.
Monument Valley najlepiej oglądać powoli. Zatrzymać się. Wyjść z samochodu. Popatrzeć, jak słońce przesuwa się po ścianach skalnych. Obserwować, jak kolor skał zmienia się z pomarańczowego na czerwony, a później na głęboki fiolet i brąz.
Najważniejsze miejsca na trasie. The Mittens
To prawdopodobnie najbardziej znany widok w całym Monument Valley. East Mitten Butte i West Mitten Butte przypominają ogromne dłonie wyrastające z pustynnej równiny. Wraz z Merrick Butte tworzą panoramę, którą można zobaczyć z okolic Visitor Center. To właśnie ten widok stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli amerykańskiego Południowego Zachodu. Jeżeli ktoś zobaczył w życiu choć kilka filmów o Dzikim Zachodzie, istnieje spora szansa, że widział Monument Valley. Krajobraz ten przez dziesięciolecia był wykorzystywany jako naturalna scenografia westernów.
Merrick Butte
Merrick Butte jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Monument Valley. Wraz z The Mittens tworzy klasyczną panoramę, którą większość osób kojarzy z tym miejscem. Najlepiej prezentuje się przy niskim świetle, kiedy słońce podkreśla strukturę ścian skalnych. Dla fotografów to jeden z tych krajobrazów, które potrafią wyglądać zupełnie inaczej rano, w południe i wieczorem.
John Ford Point
To chyba najbardziej kultowe miejsce w całym parku. Punkt widokowy oferuje niezwykłą panoramę pustynnej doliny i monumentalnych formacji skalnych. To jedno z tych miejsc, w których bardzo łatwo zrozumieć, dlaczego reżyser John Ford tak chętnie wracał właśnie tutaj. Rozległy krajobraz, samotne formacje skalne i niemal nieskończona przestrzeń tworzą scenerię, która stała się wręcz synonimem Dzikiego Zachodu. Za opłatą można sobie zrobić tutaj nawet zdjęcie na koniu, które będzie wyglądało jak kadr z westernu.
Wycieczki z przewodnikiem
17-mile Valley Drive pozwala zobaczyć wiele najważniejszych punktów Monument Valley, ale samochód nie zabierze nas wszędzie. Część obszarów jest dostępna wyłącznie z lokalnym przewodnikiem Navajo. Oficjalna strona parku wskazuje, że niektóre miejsca, w tym między innymi Ear of the Wind, można odwiedzić właśnie podczas wycieczek z przewodnikiem, który opowiada o historii, kulturze i znaczeniu poszczególnych miejsc. Można zobaczyć formacje skalne, których nie zobaczymy podczas samodzielnej jazdy, a także poznać Monument Valley z perspektywy osoby, która zna ten teren i jego historię. Oficjalna strona Navajo Nation Parks & Recreation publikuje listę operatorów prowadzących wycieczki po Monument Valley. Przewodników można również znaleźć na miejscu w okolicach parkingu przy Visitor Center.
Ile kosztuje wstęp do Monument Valley?
W 2026 roku trzeba zwrócić szczególną uwagę na aktualne ceny, ponieważ opłaty uległy zmianom. Oficjalne informacje Navajo Nation Parks & Recreation podają obecnie:
10 dolarów za osobę - opłata za wstęp,
15 dolarów za samochód - opłata związana ze Scenic Drive, zgodnie z informacjami na stronie parku.
Bardzo ważne: America the Beautiful - National Parks Pass nie obowiązuje w Monument Valley, ponieważ nie jest to park zarządzany przez National Park Service. Jest to park plemienny Navajo Nation.
Gdzie spać w Monument Valley?
Jeżeli chcesz naprawdę poczuć atmosferę tego miejsca, najlepszą opcją jest nocleg możliwie blisko parku.
Najbardziej wyjątkową opcją jest The View Hotel - jedyny hotel znajdujący się wewnątrz Monument Valley Tribal Park. Jego największą zaletą jest oczywiście lokalizacja. Goście mogą podziwiać Monument Valley bezpośrednio z hotelu, a pokoje oferują widoki na charakterystyczne formacje skalne. To szczególnie interesująca opcja dla fotografów. Nie trzeba wstawać w środku nocy i pokonywać kilkudziesięciu kilometrów, aby znaleźć się na miejscu o wschodzie słońca. Wystarczy wyjść z pokoju lub udać się na balkon. A właśnie wschód i zachód słońca są jednymi z najlepszych momentów na fotografowanie Monument Valley.
Kiedy najlepiej odwiedzić Monument Valley?
Monument Valley można odwiedzać przez większą część roku, ale każda pora roku ma swoje zalety i wady.
Wiosna jest bardzo dobrym okresem na podróż. Temperatury są zwykle bardziej komfortowe niż w środku lata, a światło potrafi być niezwykle atrakcyjne dla fotografów. To także dobry czas dla osób, które chcą uniknąć największych tłumów.
Lato jest najbardziej popularnym sezonem. To właśnie wtedy Monument Valley odwiedza najwięcej osób. Oficjalna strona parku ostrzega, że w szczycie sezonu, szczególnie od maja do września, należy liczyć się z większym natężeniem ruchu i czasem oczekiwania. Latem trzeba również przygotować się na wysokie temperatury. Woda, nakrycie głowy i odpowiednia ochrona przed słońcem są absolutnie niezbędne.
Jesień jest jednym z najlepszych okresów na wizytę. Temperatury są przyjemniejsze, a tłumy często mniejsze niż latem. Dla fotografa to świetny czas na długie pobyty w plenerze i spokojne obserwowanie zmieniającego się światła.
Zimą Monument Valley potrafi wyglądać zupełnie inaczej. Czerwone skały kontrastujące ze śniegiem tworzą niezwykły krajobraz, choć warunki mogą być trudniejsze. Należy pamiętać, że godziny otwarcia Scenic Drive zmieniają się sezonowo, a ostatni wjazd może odbywać się znacznie wcześniej niż latem.
Filmy i seriale, w których pojawiło się Monument Valley
Westerny reżyserowane przez Johna Forda, Odyseja Kosmiczna, Easy Rider, Powrót do przyszłości 3, Thelma & Louise, Lone Ranger, Doktor Who (2 odcinki serialu), Dark Winds, Mac Gyver, Pewnego razu na dzikim zachodzie, Milion sposobów jak zginąć na Dzikim Zachodzie. Ale najbardziej kultowym serialem, w którym występuje ten park był chyba Airwolf. Bohaterem był zaawansowany technologicznie śmigłowiec Bell 222, wykorzystywany w tajnych misjach. W serialu pojawiały się charakterystyczne ujęcia amerykańskiego Zachodu, a Monument Valley i jego okolice były wykorzystywane jako tło dla części scen i ujęć lotniczych. Wielu z nas do dzisiaj patrzy na zdjęcia z Monument Valley i słyszy tą charakterystyczną melodię z czołówki, podczas której Airwolf przelatuje nad parkiem.
To jedne z tych zdjęć, które da się usłyszeć.