
NOWY TARG. - To pierwsze w Polsce, a i zapewne na Słowacji opracowanie tego typu. Materiały do leksykonu zbieraliśmy osiem lat - mówił podczas promocji "Leksykonu Fotografów Tatrzańskich" Kazimierz Gajewski. Główny autor publikacji dodał, że ta książka to swego rodzaju prowokacja.
- To prowokacja wobec osób, które mają materiały dotyczące fotografii z okresu od lat 40. XIX wieku do początku II wojny światowej. Wydana właśnie książka nie kończy naszej pracy. Będzie ona uzupełniana - mówił. - To próba dotarcia do innych źródeł. Czekamy na państwa opinie i komentarze, jak wypadła próba zmierzenia się z historią tatrzańskiej fotografii.
- Region Podtatrza i Tatr z bogactwem przyrody, dziedzictwa kulturowego, tradycji był przedmiotem zainteresowania wielu fotografów od początku istnienia tej sztuki. Zbiory fotografii są jednak rozproszone, niedocenione i nie opracowane oraz niedostatecznie chronione. Skrywane w archiwalnych szufladach czy prywatnych albumach nie są skutecznie chronione i upowszechniane. Mamy nadzieję, że poprzez realizację projektu "Ocalić od zapomnienia fotografię polsko-słowackiego Podtatrza i Tatr" udostępnimy nasze zbiory, ale i pozyskamy fotografie znajdujące się w prywatnych zborach po to, by je upowszechnić - mówiła Joanna Voit z Muzeum Podhalańskiego.
Na promocji obecne były Zuzana Lisoňová i Erika Cintulova z muzeum w Kežmarku i Levočy. Dyrektor muzeum Cintulova podkreślała pomoc Euroregionu Tatry przy przygotowaniu nie tylko publikacji, ale i staraniach o pozyskanie funduszy europejskich. Wśród gości był także Wiesław Wójcik, kierownik Centralnej Biblioteki Górskiej w Krakowie oraz przedstawiciele Muzeum Historii Fotografii z Krakowa.
Podczas zbierania materiałów opierano się na rozmowach z potomkami fotografów, właścicieli zakładów fotograficznych. Pieczołowicie zbierano zdjęcia, klisze, informacje o autorach. - W ten sposób powstało niezwykłe dzieło leksykograficzne związane z fotografią tatrzańską - podsumował Wiesław Wójcik.
W ramach projektu "Ocalić od zapomnienia" zorganizowano także konkurs na najciekawsze zdjęcia dotyczące historii Nowego Targu. Nadesłano 830 fotografii udostępnionych przez 30 uczestników. Pierwszą nagrodę przyznano Ewie Radwańskiej za zbiór fotografii z przełomu XIX i XX wieku, przedstawiających wielopokoleniowe mieszczańskie rodziny: Lurów, Stefańskich, Türschmidtów, Syperów i ich rodzinne powiązania sięgające Wiednia, Krakowa, Lwowa, Nowego Sącza i Warszawy. Drugą - Eugenii Rajskiej za walory artystyczne i techniczne zdjęć Stanisława Pyszkowskiego z widokami Nowego Targu i Gorców. Niektóre z nich zostały utrwalone na wydawanych przed II wojną światową kartach pocztowych. Dwie równorzędne trzecie nagrody przyznano Dominikowi Aksamitowi za unikatowe, historyczne zdjęcia przedstawiające nieistniejący browar nowotarski Młynówkę i wypożyczalnię nart oraz Pawłowi Nenko za serię pamiątkowych zdjęć z młodzieńczych wycieczek i spacerów, z utraconymi już widokami Kowańca i Samorodów nad Dunajcem.
Zdjęcia prezentowane są na wystawie w nowotarskim Ratuszu.
Projekt współfinansowany jest przez UE z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu Tatry w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczypospolita Polska- Republika Słowacka 2007-2013.
s/
Zdj. Michał Adamowski