Kto odpowiada za odśnieżanie posesji, chodnika i parkingu? Wyjaśniamy przepisy (art. sponsorowany)

Właściciel posesji nie odpowiada za wszystko

Najczęstsze przekonanie jest proste - skoro chodnik znajduje się obok prywatnej posesji, za jego odśnieżanie zawsze odpowiada właściciel nieruchomości. W dużym uproszczeniu jest to prawda, ale przepisy przewidują kilka istotnych wyjątków.

Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciel nieruchomości ma obowiązek uprzątnięcia śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń z drogi dla pieszych położonej wzdłuż nieruchomości. Chodzi o wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną dla ruchu pieszych, która znajduje się bezpośrednio przy granicy nieruchomości.

To oznacza, że właściciel domu może być zobowiązany do odśnieżenia chodnika znajdującego się przed jego ogrodzeniem, mimo że sam chodnik nie jest jego własnością.

Jest jednak ważny wyjątek - obowiązek nie dotyczy drogi dla pieszych, na której dopuszczono płatny postój lub parkowanie samochodów. W takim przypadku odpowiedzialność za jej oczyszczenie spoczywa na zarządcy drogi lub gminie, zależnie od tego, kto pobiera opłaty.

A co z samą posesją?

Tutaj sytuacja jest prostsza. Za teren znajdujący się na prywatnej nieruchomości co do zasady odpowiada osoba lub podmiot, który nią włada.

Dotyczy to między innymi podjazdu, prywatnych schodów, dojścia do budynku czy wewnętrznego placu. Jeżeli właściciel domu ma na swojej działce drogę wewnętrzną prowadzącą do garażu, nie może oczekiwać, że gmina przyjedzie ją odśnieżyć tylko dlatego, że spadło kilkanaście centymetrów śniegu.

W przypadku nieruchomości firmowych odpowiedzialność może spoczywać na przedsiębiorcy, właścicielu, zarządcy albo innym podmiocie faktycznie władającym nieruchomością. Sama ustawa definiuje "właściciela nieruchomości" szerzej niż tylko osobę posiadającą akt własności - obejmuje między innymi współwłaścicieli, użytkowników wieczystych, zarządców i inne podmioty władające nieruchomością.

Dlatego w przypadku biurowca, sklepu czy zakładu przemysłowego warto sprawdzić również umowę dotyczącą zarządzania obiektem.

Kto odśnieża parking? Tu zaczynają się schody

Parking nie zawsze jest częścią drogi publicznej. To właśnie jego status ma kluczowe znaczenie.

Jeżeli parking znajduje się na prywatnej posesji, na przykład przed sklepem, firmą, magazynem czy domem, za jego utrzymanie odpowiada podmiot władający danym terenem. Wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia może natomiast zlecić odśnieżanie firmie zewnętrznej, która zajmuje się utrzymaniem nieruchomości.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku parkingów związanych z drogami publicznymi. Ustawa przypisuje utrzymanie czystości i porządku na drogach publicznych zarządcy drogi. Do jego obowiązków należy między innymi usuwanie śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z odpowiednich części infrastruktury drogowej.

Nie można więc przyjąć jednej zasady, że "za każdy parking odpowiada właściciel parkingu". Najpierw trzeba ustalić, gdzie dokładnie znajduje się dany teren i jaki ma status prawny.

Co z chodnikiem oddzielonym pasem zieleni?

To jeden z przypadków, który może zaskakiwać właścicieli nieruchomości.

Sam fakt, że pomiędzy posesją a chodnikiem znajduje się pas zieleni, nie oznacza automatycznie, że obowiązek przechodzi na gminę. Kluczowe znaczenie ma położenie chodnika względem granicy nieruchomości oraz jego charakter. W praktyce właśnie dlatego przy interpretowaniu przepisów trzeba patrzeć na konkretny układ działki, a nie tylko na to, czy chodnik znajduje się "przed domem".

Jeżeli pojawiają się wątpliwości, dobrym punktem odniesienia jest lokalny regulamin utrzymania czystości i porządku. Rada gminy może bowiem określać szczegółowe zasady utrzymania porządku na swoim terenie. Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Co zrobić ze śniegiem po odśnieżaniu?

Samo usunięcie śniegu z chodnika to jeszcze nie wszystko. Problem pojawia się wtedy, gdy właściciel posesji zgarnia go na środek drogi, przejście dla pieszych albo w inne miejsce utrudniające ruch.

Ustawa rozdziela również obowiązek uprzątnięcia śniegu od obowiązku jego późniejszego usunięcia. W przypadku dróg publicznych zarządca drogi odpowiada między innymi za pozbycie się śniegu i lodu uprzątniętych z dróg dla pieszych przez właścicieli nieruchomości przyległych do drogi.

W praktyce oznacza to, że nie zawsze właściciel domu ma obowiązek wywozić odśnieżony śnieg poza teren nieruchomości. Nie powinien jednak składować go w sposób, który blokuje przejście lub stwarza zagrożenie.

Czy można zlecić odśnieżanie firmie?

Oczywiście. Przepisy określają, kto odpowiada za wykonanie obowiązku, ale nie wymagają, aby właściciel nieruchomości osobiście chwytał za łopatę.

W przypadku dużej posesji, firmy, wspólnoty mieszkaniowej czy parkingu regularne usuwanie śniegu może być zresztą znacznie wygodniejsze po zleceniu go wyspecjalizowanemu wykonawcy. Przy intensywnych opadach liczy się nie tylko sama ilość śniegu, ale również czas reakcji - oblodzony ciąg pieszy może bardzo szybko stać się problemem dla osób korzystających z nieruchomości.

W Krakowie tego typu usługę można zlecić firmie specjalizującej się w zimowym utrzymaniu terenów. Przykładem jest odśnieżanie kraków, obejmujące między innymi usuwanie śniegu z terenów użytkowych i komunikacyjnych.

Co grozi za niewywiązanie się z obowiązku?

Zaniedbanie obowiązku utrzymania czystości nie jest wyłącznie kwestią estetyki. Ustawa przewiduje możliwość wydania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta decyzji nakazującej wykonanie obowiązku, a jej wykonanie może być następnie egzekwowane w trybie administracyjnym.

Dodatkowo Kodeks wykroczeń przewiduje za niewykonywanie obowiązku utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości karę grzywny do 1500 zł albo karę nagany.

Jest też druga strona problemu. Jeżeli ktoś przewróci się na oblodzonym lub nieodśnieżonym ciągu pieszym, zaniedbanie może prowadzić również do odpowiedzialności cywilnej i roszczeń osoby poszkodowanej.

Najprostsza zasada brzmi więc tak - za własną posesję odpowiada jej właściciel lub zarządca, za drogi publiczne zasadniczo odpowiada zarządca drogi, a w przypadku chodnika przy granicy nieruchomości obowiązek odśnieżania może spoczywać na właścicielu posesji. Ponieważ przepisy przewidują wyjątki, przed odśnieżaniem konkretnego terenu trzeba ustalić jego status. Zimą kilka minut poświęconych na sprawdzenie zasad może oszczędzić znacznie więcej problemów później.