W czwartek w Dworcu Tatrzańskim - o „Goralenvolku”

Minęło już jednak od zakończenia II wojny światowej ponad 60 lat i wreszcie trzeba się z nim zmierzyć. Spotkanie w Dworcu Tatrzańskim będzie próbą wyjaśnienia tego zjawiska.

Zdrada. Jest jednym ze słów, którego się wstydzimy, chętnie go unikamy, a nawet się go w pewnym sensie obawiamy. Nie oznacza przecież nic dobrego, przeciwnie – kryje się za nim hańba, kłamstwo - same niechciane słowa. Bowiem zdrada narodowa – a o niej będzie w mowa – jest pojęciem, o którym najchętniej nie chcielibyśmy mówić. Przemilczeć je i zapomnieć. Czy jednak nam to wolno? A to właśnie słowo - zdrada - jednoznacznie kojarzy się z „Goralenvolkiem” - „narodem góralskim”, sztucznym pojęciem, stworzonym przez niemieckiego okupanta w latach 1939-1945. To słowo boli wszystkich górali. Zwłaszcza tych starszych, pamiętających jeszcze te straszne sprawy, co się pod Tatrami wtedy działy, ale i młodsze pokolenie Podhalan. Młodych historyków, działaczy kultury, osoby wykształcone i także prostych Podhalan.

Spotkanie będzie poświęcone zjawisku kolaboracji części górali podhalańskich z Niemcami podczas II wojny światowej. Będzie ono zapowiedzią książki o „Goralenvolku”, autorstwa Wojciecha Szatkowskiego, która ukaże się jesienią tego roku. Autor książki zaprezentuje podczas wieczoru prezentację multimedialną poruszającą takie tematy jak: korzenie zdrady, Podhale i Zakopane w świetle źródeł niemieckich, niemiecką teorię o germańskim pochodzeniu górali, która dała początek zjawiska kolaboracji na Podhalu, realizację koncepcji „Goralenvolku” w latach 1942 – 1944, a zwłaszcza: stworzenie szkoły góralskiej, góralskich klubów i stowarzyszeń, powstanie Komitetu Góralskiego, akcję kennkart góralskich i tworzenie z młodych górali tzw. Legionu Góralskiego SS (1943). Kolejne etapy tej akcji to powolne zamieranie akcji „Goralenvolku” na Podhalu w latach 1944-1945, stosunek polskich organizacji podziemnych do zjawiska kolaboracji i procesy byłych działaczy Komitetu Góralskiego po wojnie (lata 1946-1947). Osobno pokażemy postacie Wacława Krzeptowskiego, Henryka Szatkowskiego, Józefa Cukra i ich losy. Spotkanie zakończy dyskusja.

Spotkanie organizują: Spotkania z Filmem Górskim Zakopane 2011, Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Dworzec Tatrzański.

Wezmą udział: Maciej Korkuć (IPN Kraków), Maciej Krupa (znany zakopiański dziennikarz i publicysta), Wojciech Szatkowski (Muzeum Tatrzańskie, autor książki „Goralenvolk” – historia zdrady”, która ukaże się jesienią tego roku), Anna i Bartosz Namaczyńscy (Wydawnictwo „Kanon” Zakopane, wydawcy książki).

Termin: czwartek 8 września godz. 20-22, Dworzec Tatrzański, Krupówki 12.

Wojciech Szatkowski

zdj. z arch. Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem