Nadużywanie antybiotyków szkodzi. Dlaczego warto stosować je mądrze? (mat. partnera)

Antybiotyki należą do najważniejszych osiągnięć współczesnej medycyny i każdego dnia pozwalają skutecznie leczyć zakażenia bakteryjne. Nie działają jednak na wirusy, a ich przyjmowanie bez wyraźnych wskazań lekarskich może powodować działania niepożądane i prowadzić do narastania problemu antybiotykooporności.

Trudno przecenić znaczenie antybiotyków. Pozwalają leczyć zakażenia bakteryjne, które przed erą antybiotykoterapii bezpośrednio zagrażały życiu. Są niezbędne nie tylko w leczeniu codziennych infekcji, ale stanowią również osłonę dla zaawansowanych zabiegów chirurgicznych, transplantacji czy terapii onkologicznych.

Problemem nie jest samo stosowanie antybiotyków, lecz sięganie po nie w sytuacjach, gdy nie są potrzebne, lub przyjmowanie ich w niewłaściwy sposób.

"Na wszelki wypadek" nie oznacza bezpieczniej

Przyjęcie antybiotyku przy infekcji wirusowej nie przyspieszy powrotu do zdrowia. Pacjent nie uzyskuje oczekiwanej korzyści, naraża się na działania niepożądane leku.

Antybiotyk nie jest lekiem przeciwgorączkowym ani przeciwbólowym. Jeśli podczas wizyty lekarz nie przepisze antybiotyku, oznacza to rozpoznanie infekcji o innym podłożu i wdrożenie właściwego, bezpiecznego leczenia objawowego.

Zaskórniaki w apteczce. Dlaczego samoleczenie jest groźne?

Pozostałości leków po wcześniejszych terapiach nie powinny być wykorzystywane przy kolejnych infekcjach.

• Podobne objawy nie oznaczają tej samej przyczyny choroby.
• Kilka pozostałych tabletek nie tworzy pełnej dawki i długości terapii potrzebnej do wyleczenia nowego zakażenia.
• Nie należy przekazywać własnych leków członkom rodziny ani znajomym.

Należy pamiętać, że e-konsultacja czy rezerwacja recepty przez Internet również powinny opierać się na rzetelnej ocenie medycznej, a nie być jedynie sposobem na zdobycie leku "na zapas".

Czym jest antybiotykooporność?

Wbrew obiegowej opinii to nie człowiek uodparnia się na antybiotyk ? odporne stają się bakterie. Drobnoustroje pod wpływem kontaktu z lekiem nabywają cechy pozwalające im przetrwać jego działanie. W efekcie preparat, który wcześniej skutecznie zwalczał dany typ zakażenia, traci swoją skuteczność. Nadużywanie antybiotyków dramatycznie przyspiesza ten proces. Skutki narastającej oporności bakterii:

• Konieczność stosowania leków drugiej i trzeciej linii (często bardziej toksycznych),
• Potrzeba leczenia dożylnego i dłuższej hospitalizacji,
• Zwiększone ryzyko rozprzestrzeniania się szczepów opornych na innych pacjentów w środowisku domowym i szpitalnym.

Działania niepożądane i wpływ na mikrobiotę

Antybiotyki wpływają na naturalną mikrobiotę człowieka, zwłaszcza na pożyteczną florę bakteryjną jelit. Mogą powodować:

• Nudności, bóle brzucha i biegunki (w tym ciężkie zapalenia jelit),
• Reakcje alergiczne i wysypki skórne,
• Grzybice i osłabienie ogólnej odporności organizmu.

Zasady bezpiecznej antybiotykoterapii

Jeśli lekarz uzna, że antybiotyk jest niezbędny, należy bezwzględnie przestrzegać poniższych zasad:

1. Bierz lek ściśle według zaleceń: Zachowuj stałe odstępy czasowe między dawkami.
2. Dokończ całą serię: Nie przerywaj terapii tylko dlatego, że poczułeś się lepiej. Wcześniejsze odstawienie leku pozwala przetrwać najsilniejszym bakteriom.
3. Nie przedłużaj leczenia na własną rękę: Przyjmuj lek dokładnie przez tyle dni, ile zalecił lekarz.
4. Prawidłowo utylizuj resztki: Niewykorzystanych leków nie wyrzucaj do kosza ani toalety. Oddaj je do specjalnego pojemnika na przeterminowane leki w najbliższej aptece.

Szpital Powiatowy im; Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem