Rak szyjki macicy. Profilaktyka jest najważniejsza (mat. partnera)

Dlaczego ten tydzień jest ważny?

To międzynarodowa kampania edukacyjna, której celem jest zwiększenie świadomości w zakresie profilaktyki, wczesnej diagnostyki oraz czynników ryzyka. Choć rak szyjki macicy pozostaje poważnym problemem zdrowotnym, możemy mu skutecznie zapobiegać poprzez badania przesiewowe i szczepienia przeciw HPV (zgodnie z zaleceniami lekarza).

Jak często występuje rak szyjki macicy?

W Polsce co roku rozpoznaje się kilka tysięcy nowych przypadków, a wiele zgonów wynika z zbyt późnego rozpoznania. To szczególnie istotne, ponieważ choroba wykryta wcześnie ma bardzo dobre rokowanie. Kluczem jest regularna cytologia i dalsza diagnostyka w razie nieprawidłowego wyniku.

Cytologia - podstawowe badanie przesiewowe

Cytologia (badanie szyjki macicy) wykrywa przede wszystkim zmiany przedrakowe, czyli takie, które można skutecznie leczyć zanim przekształcą się w nowotwór. Zalecana jest wszystkim kobietom po 25. roku życia, zgodnie z indywidualnymi wskazaniami lekarza.

Badanie jest krótkie, nieinwazyjne i może uchronić przed rozwojem choroby. Część rozmazów (zwykle niewielki odsetek) może wymagać dodatkowej diagnostyki - to standardowy element postępowania.

Rola wirusa HPV

Głównym czynnikiem ryzyka jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Większość zakażeń ustępuje samoistnie, jednak przetrwałe infekcje niektórymi typami HPV mogą prowadzić do rozwoju zmian przedrakowych i raka szyjki macicy. Szczepienia przeciw HPV (zgodnie z programem szczepień i zaleceniami lekarza) zmniejszają ryzyko zakażenia onkogennymi typami wirusa.

Mężczyźni nie chorują na raka szyjki macicy, ale mogą przenosić HPV i sami są narażeni na inne nowotwory HPV?zależne (np. gardła, odbytu, prącia). Szersze szczepienia w populacji ograniczają transmisję wirusa i chronią wszystkich.

Objawy, których nie wolno lekceważyć

We wczesnym stadium rak szyjki macicy często nie daje objawów. Zgłoś się do ginekologa, jeśli zauważysz:

• krwawienia między miesiączkami, po stosunku lub po badaniu,
• krwawienia po menopauzie,
• nietypowe upławy,
• ból w podbrzuszu, ból podczas współżycia.

Objawy nie zawsze oznaczają nowotwór, ale wymagają oceny lekarskiej.

Dlaczego wciąż diagnozujemy chorobę za późno?

Doświadczenia kliniczne pokazują, że część pacjentek odkłada badania - bywa, że cytologia nie była wykonywana przez wiele lat lub tylko w czasie ciąży. Tymczasem rak szyjki macicy najczęściej rozwija się u kobiet w wieku 35-59 lat, czyli w okresie pełnej aktywności zawodowej i rodzinnej. Profilaktyka ratuje zdrowie i czas - im wcześniej, tym prościej i skuteczniej leczymy.