Co warto wiedzieć użyczając samochód osobowy? (art. sponsorowany)

Czym jest użyczenie samochodu?

Zgodnie z art. 710-719 Kodeksu cywilnego, użyczenie samochodu to bezpłatne przekazanie pojazdu przez właściciela innej osobie do tymczasowego korzystania. W przeciwieństwie do najmu nie wiąże się z żadnymi opłatami, korzystający nie płaci właścicielowi za użytkowanie pojazdu. Użyczenie występuje najczęściej w relacjach prywatnych, gdy auto trafia do członka rodziny lub znajomego.

Spotyka się je również w firmach, gdy pracodawca udostępnia samochód pracownikowi do celów służbowych lub mieszanych. Warunkiem legalnego prowadzenia jest posiadanie stosownych uprawnień przez kierującego oraz ważne ubezpieczenie OC. Korzystający odpowiada za stan techniczny pojazdu, ewentualne szkody oraz bezpieczeństwo pasażera, zobowiązując się jednocześnie do przestrzegania przepisów ruchu drogowego.

Jak się zabezpieczyć użyczając samochód?

Właściciel, który zdecydował się użyczyć pojazd, np. w Warszawie, powinien przede wszystkim sporządzić precyzyjną umowę pisemną. Wzór dokumentu do pobrania dostępny jest na stronie: https://autoumowa.pl/umowa-uzyczenia-samochodu/. Drugim sposobem ochrony jest szczegółowa dokumentacja przekazania. Przed oddaniem kluczyków warto nagrać krótkie wideo pokazujące aktualny stan karoserii, wnętrza i licznika. Materiał ten będzie niepodważalnym dowodem w przypadku, gdy pojawi się problem podczas zwrotu samochodu.

W protokole należy wpisać poziom paliwa, wykaz wyposażenia oraz klauzulę "bez prawa do nieuprawnionych zmian w pojeździe", co oznacza, że korzystający nie może dokonywać przeróbek w konstrukcji samochodu. Taki zapis chroni m.in. przed ingerencją w elektronikę lub tuningiem. Systematyczne sprawdzanie ważności ubezpieczenia OC oraz rozszerzenie polisy o tzw. użytkowników okazjonalnych eliminuje ryzyko sporów dotyczących odpowiedzialności za szkody osobowe lub materialne.

Jakie elementy powinna zawierać umowa użyczania samochodu?

Umowa użyczenia samochodu powinna zawierać konkretne i sprawdzalne dane, aby zapewnić obu stronom bezpieczeństwo prawne. Dokument musi obejmować dane osobowe właściciela oraz osoby korzystającej z pojazdu, dokładny opis auta (marka, model, numer rejestracyjny, numer VIN) oraz jego aktualny stan techniczny i wizualny. Z kolei w części zasadniczej należy wskazać termin rozpoczęcia i zakończenia umowy, a także cel użytkowania pojazdu.

Kluczowym elementem jest oświadczenie, że pojazd został przekazany nieodpłatnie, bez żadnej formy wynagrodzenia i użytkownik nie może oddać go w dalsze używanie. Wydawca auta powinien również ująć w umowie postanowienia dotyczące odpowiedzialności za ewentualne szkody, zakres dopuszczalnych działań użytkownika. Dobrze, gdy dokument zawiera także załącznik w postaci protokołu zdawczo-odbiorczego.  Tak skonstruowana umowa minimalizuje ryzyko nieporozumień.

Jaki jest termin użyczania pojazdów samochodowych?

W Polsce termin użyczenia samochodu może być oznaczony (np. na tydzień, miesiąc) lub nieoznaczony. Umowa nie musi mieć sztywnego okresu obowiązywania, jednak dla bezpieczeństwa stron warto go określić w dokumencie. W przypadku braku zapisu o terminie właściciel może w każdej chwili zażądać zwrotu pojazdu, o ile nie stoi to w sprzeczności z celem umowy ? umowa zawsze może ulegać zmianom, po wcześniejszym aneksowaniu przez obie strony. Warto pamiętać, że zgodnie z Kodeksem cywilnym, jeśli użytkowanie przedmiotu stanie się sprzeczne z umową lub pojazd ulegnie zmianom technicznym bez zgody właściciela, może nastąpić wcześniejsze zakończenie użyczenia.

Po zakończeniu umowy osoba korzystająca z samochodu powinna niezwłocznie przekazać pojazd w ustalonym miejscu i w idealnym stanie. Zwraca auto wraz z dokumentami, kluczykami oraz wyposażeniem, które zostało mu przekazane. Właściciel nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe w wyniku niewłaściwego korzystania z pojazdu.

Kto pokrywa szkody wyrządzone użyczonym samochodem?

Zgodnie z art. 415 Kodeksu cywilnego za szkody odpowiedzialność finansową ponosi osoba korzystająca z pojazdu. Jeśli więc użytkownik doprowadzi do kolizji lub uszkodzenia auta, np. przez niewłaściwą eksploatację, zarysowanie pojazdu czy spowodowanie wypadku, odpowiada za te zdarzenia osobiście. Warto zabezpieczyć się, rozszerzając polisę OC, ponieważ standardowe ubezpieczenie nie zawsze chroni właściciela przed skutkami niewłaściwego użytkowania przez osoby postronne.

Jeśli szkoda dotyczy wypadku drogowego z udziałem osób trzecich, wówczas zadziała obowiązkowe ubezpieczenie OC, niezależnie od tego, kto prowadził auto. Jednak w przypadku rażącego niedbalstwa, braku uprawnień lub złamania warunków umowy, ubezpieczyciel może wystąpić z regresem. Użytkownik ponosi też pełną odpowiedzialność za mandaty, opłaty drogowe i inne zobowiązania powstałe w okresie użyczenia.