Projekt "Muzyka bez granic" - ochrona kulury pienińskiej

• Telewizyjny program "Misja Natura" w Pieninach

Projekt jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zakłada udokumentowanie muzycznej kultury ludowej górali ruskich i pienińskich z pogranicza polsko-słowackiego (region Pienin i Magury Spiskiej). Efektem finalnym projektu będzie nagranie filmu dokumentalnego o wzajemnych dawnych i współczesnych więziach muzycznych i kulturowych górali, o miejscu muzyki w ich codziennym życiu i przeszłości, która nigdy nie powróci, a jeszcze ożywa w pamięci najstarszych mieszkańców. Projekt zakłada ocalenie zarówno tej odchodzącej do przeszłości jak i współcześnie funkcjonującej muzycznej spuścizny kulturowej karpackich „małych ojczyzn”, nawiązanie współpracy i więzi między regionami Pienin i Magury Spiskiej, która ma wzmocnić świadomość potrzeby podtrzymania wielowiekowych transgranicznych więzi kulturowych. Przy okazji ocalona zostanie od zapomnienia kultura muzyczna dawnych mieszkańców Jaworek, Szlachtowej, Czarnej i Białej Wody - Rusnaków nazywanych do dziś przez słowackich sąsiadów Zahorianami oraz wybitnego skrzypka pienińskiego - Jana Kubika, który jest nosicielem tradycyjnych melodii pienińskich.

Trwa pierwszy etap projektu, w którym najważniejsze stało się wejście w teren, zapoznanie z mieszkańcami, rozgrzanie w ich sercach potrzeby reanimowania zanikających pieśni i melodii, których miejsce zajmuje nowy repertuar i nowe gusta muzyczne. Pierwsze przeprowadzone wywiady z mieszkańcami Litmanovej, Kamionki i Velkego Lipnika odbyły się w atmosferze gościnności i niezwykłej otwartości na dialog między przeszłością a teraźniejszością. Rozmowom towarzyszyło wzruszenie i radość spowodowane pojawieniem się naukowego zainteresowania tym zakątkiem Karpat. Już niebawem, gdy zakwitną pierwsze mlecze, znów zabrzmią na polanach Magury Spiskiej zapomniane nuty, które połączą górali z obu stron granicy podczas muzycznego spotkania. Ponownie spotkają się latem, w większym gronie, bo także z dawnymi sąsiadami zza góry – Rusnakami. - W kulturze górali ruskich, zwłaszcza w warstwie wykonawczej i w melodiach pieśniowych wykonywanych na wolnej przestrzeni, zachowało się wiele archaizmów, niestety dawno zanikłych w innych regionach karpackich - mówi dr Justyna Cząstka-Kłapyta.

Współorganizatorami projektu są: Miejski Ośrodek Kultury w Szczawnicy, Szałas „Groń”, Pensjonat „Trzy Korony”, Karpacka Rada Naukowa i Ľubovnianske Osvetové Stredisko, którego dyrektorem jest Martin Karas, koordynator projektu po stronie słowackiej.

Zapraszamy do polubienia Facebookowej strony „Muzyka bez granic”. Tam znajdziecie informacje o kolejnych odsłonach projektu, zdjęcia, filmy i linki do tematycznie powiązanych stron internetowych.

Zespół organizacyjny projektu: Justyna Cząstka-Kłapyta, Alina Doboszewska, Agnieszka Stopka.

mat. prasowy, opr. s/